Sách Giải Bài Tập và SGK

Hướng dẫn đọc thêm Bố cục: - Phần 1 (4 câu đầu): khởi nguồn cho tâm trạng tương tư. -

Hướng dẫn đọc thêm

Bố cục:

- Phần 1 (4 câu đầu): khởi nguồn cho tâm trạng tương tư.

- Phần 2 (12 câu tiếp theo): tỏ bày tâm tư tương tư.

- Phần 3 (còn lại) khao khát hạnh phúc muôn đời của tình yêu đôi lứa.

Câu 1 (trang 50 sgk Ngữ Văn 11 Tập 2):

Nỗi nhớ và những lời kể, trách móc, mơ tưởng, ước vọng xa xôi của chàng trai:

a. Nỗi nhớ mong:

- Hình ảnh hoán dụ: thôn Đoài – thôn Đông.

- Điệp ngữ: “một người”: đứng ở hai đầu câu thơ ⇒ diễn tả sự xa cách, nhớ mong.

- Thành ngữ: chín nhớ mười mong ⇒ sự nhớ mong da diết.

- Liên tưởng độc đáo, bất ngờ:

    + Gió mưa ⇒ hiện tượng của thiên nhiên.

    + Tôi yêu nàng ⇒ quy luật tất yếu của tình cảm.

b. Những lời kể lể, trách móc thể hiện tâm trạng băn khoăn, hờn dỗi:

    + Cớ sao/ chẳng sang: hỏi và phủ định.

    + Bên ấy/ bên này: lời trách móc vu vơ.

- Than thở, kể lể về thời gian :

    + Ngày qua ngày lại qua ngày ⇒ thời gian trôi chậm chạp, chán ngán, vô vị.

    + Tâm trạng chờ đợi: lá xanh ⇒ lá vàng ⇒ thời gian trôi chậm chạp.

    + Từ nhuộm⇒ sự chờ đợi dài dằng dặc.

- Tâm trạng hờn trách, nôn nao mơ tưởng:

    + Lời trách móc như quy kết: ″bào rằng…xa xôi″

    + Phủ định tất cả: không xa, không cách trở, vậy mà người ấy không sang => lời buộc tội dễ thương.

⇒Tình cảm của chàng trai chưa được đền đáp⇒ tạo cái cớ để nhân vật trữ tình bộc lộ tâm trạng, cảm xúc.

Câu 2 (trang 50 sgk Ngữ Văn 11 Tập 2):

Cách bày tỏ tình yêu, giọng điệu thơ, cách so sánh, ví von:

- Giọng điệu tha thiết, chân thành, nhẹ nhàng, nhưng trầm buồn

- Hình ảnh ví von, ẩn dụ, chất liệu ngôn từ chân quê đậm màu sắc dân gian thể hiện khát vọng lứa đôi: thôn Đoài, thôn Đông, bến đò, hoa, bướm, trầu cau.

- Cách bày tỏ tình yêu tự nhiên, kín đáo, ý nhị, có ý vị chân thành mộc mạc của tâm hồn, chàng trai quê.

- Sử dụng hình ảnh thân thuộc, gợi hình gợi cảm.

Câu 3 (trang 50 sgk Ngữ Văn 11 Tập 2):

Trong thơ Nguyễn Bính “có hồn xưa đất nước” (Hoài Thanh). Điều đó được thể hiện ở:

-Nhân vật trữ tình tự thấy mình như một bộ phận của thiên nhiên, vũ trụ và hiểu rõ mối tương quan hòa hợp giữa các sự vật.

-Tuy có băn khoăn, nghi ngờ nhưng chàng trai vẫn luôn hi vọng và khắc khoải một niềm tin.

-Chàng trai thể hiện tình cảm tương tư một cách tế nhị, kín đáo, phù hợp với văn hóa giao tiếp, ứng xử của người Việt xưa.