Sách Giải Bài Tập và SGK

1. Kiến thức - Đặc điểm, yêu cầu và cách thức tiến hành các thao tác: phân tích, so sánh,

1. Kiến thức

- Đặc điểm, yêu cầu và cách thức tiến hành các thao tác: phân tích, so sánh, bác bỏ, bình luận.

- Yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản nghị luận.

- Yêu cầu và cách thức viết tiểu sử tóm tắt và bản tin.

2. Kĩ năng

- Phân tích đề, lập dàn ý bài văn nghị luận xã hội, nghị luận văn học.

- Viết đoạn văn, bài văn nghị luận vận dụng các thao tác phân tích, so sánh, bác bỏ, bình luận.

- Tóm tắt văn bản nghị luận.

- Viết tiểu sử tóm tắt và bản tin.

3. Thái độ

- Ý thức ôn tập và chuẩn bị kiểm tra học kì II.

1. Giáo viên

SGK, SGV, chuẩn kiến thức kĩ năng, giáo án.

2. Học sinh

Học bài cũ, SGK, SBT...

- Phương pháp: tích hợp, diễn giảng, thảo luận, đặt câu hỏi...

1. Ổn định tổ chức lớp

Sĩ số: …………………………

2. Kiểm tra bài cũ

Kiểm tra phần chuẩn bị bài của học sinh.

3. Bài mới

Hoạt động 1: Hoạt động khởi động

Bài ôn tập phần làm văn hôm nay giúp các em nắm được nội dung chủ yếu của chương trình Làm văn 11; biết cách lập luận và vận dụng các thao tác lập luận; biết cách tóm tắt một văn bản nghị luận, viết tiểu sử tóm tắt và bản tin. Từ đó, chuẩn bị tốt hơn cho bài kiểm tra cuối năm.

Hoạt động 2. Hoạt động thực hành

Gv hướng dẫn hs ôn tập những nội dung kiến thức đã học

I. Nội dung ôn tập

1. Thống kê, hệ thống hoá các bài làm văn trong SGK ngữ văn 11

- Gv yêu cầu Hs kẻ bảng thống kê theo yêu cầu bài tập 1.

- Hs làm việc.

- Gv nhận xét, chuẩn xác kiến thức.

Loại bài học Kiến thức Kĩ năng

1. Nghị luận xã hội

Khái niệm, đặc điểm

Phân tích đề, lập dàn ý, viết bài hoàn chỉnh

2. Nghị luận văn học

Thực hành

3. Tóm tắt văn bản nghị luận

Mục đích, đặc điểm

Tóm tắt

4. Viết tiểu sử tóm tắt

Thực hành

5. Viết bản tin

Mục đích, đặc điểm

Thực hành

6.Trả lời phỏng vấn

Mục đích, đặc điểm

7. Các thao tác lập luận

- Phân tích

- So sánh

- Bác bỏ

- Bình luận

Khái niệm, đặc điểm

Khái niệm, đặc điểm

Thực hành

Thực hành

2. Các thao tác lập luận đã học

- Hs đọc yêu cầu bài tập 2.

- Gv hướng dẫn hs làm việc.

- Hs ghi chép vào vở.

Thao tác Nội dung bài học Yêu cầu và cách làm

So sánh

So sánh để tìm ra những điểm giống và khác nhau giữa hai hay nhiều đối tượng

- Đặt đối tượng so sánh trên cùng một bình diện. - Đánh giá trên cùng một tiêu chí.

- Nêu rõ quan điểm của người viết.

Phân tích

Chia tách, tháo gỡ một vấn đề ra thành những vấn đề nhỏ, để chỉ ra bản chất của chúng.

- Phân tích để thấy được bản chất sự vật, sự việc.

- Phân tích phải đi liền với tổng hợp

Bác bỏ

Dùng lí lẽ, dẫn chứng để phê phán, gạt bỏ những quan điểm và ý kiến sai lệch. Từ đó nêu ý kiến đúng, thuyết phục người đọc, người nghe.

- Bác bỏ luận điểm, luận cứ

- Phân tích chỉ ra cái sai

- Diễn đạt rành mạch, rõ ràng.

Bình luận

Đề xuất ý kiến thuyết phục người đọc, người nghe đồng tình với nhận xét đánh giá của mình về đời sống hoặc văn học.

- Trình bày rõ ràng, trung thực vấn đề bàn luận

- Đề xuất được những ý kiến đúng

- Nêu ý nghĩa, tác dụng của vấn đề.

Tóm tắt văn bản nghị luận

Trình bày ngắn gọn, nội dung của văn bản gốc theo một mục đích nào đó

- Đọc kĩ văn bản gốc. Lựa chọn ý phù hợp với mục đích tóm tắt.

- Tìm cách diễn đạt lại luận điểm.

Viết tiểu sử tóm tắt

Văn bản chính xác cụ thể về cuộc đời, sự nghiệp và quá trình sống của người được giới thiệu

- Nguồn gốc

- Quá trình sống

- Sự nghiệp

- Những đóng góp

3. Yêu cầu và cách thức tóm tắt văn bản nghị luận

4. Yêu cầu và cách thức viết tiểu sử tóm tắt và bản tin

II. Luyện tập

Gv hướng dẫn Hs luyện tập

4. Củng cố

Hoạt động của GV và HS Kiến thức cần đạt

GV hướng dẫn HS làm bài tập.

- Hs đọc lại văn bản “Về luân lí xã hội ở nước ta” của Phan Châu Trinh?

- Trong văn bản, tác giả đã sử dụng những thao tác lập luận nào? Tác dụng?

Bài tập 1

Phan Châu Trinh đã sử dụng các thao tác:

+ Thao tác lập luận bác bỏ

+ Thao tác lập luận phân tích

+ Thao tác lập luận bình luận

- Hs đọc bài tập 2.

- Gv hướng dẫn Hs đọc làm bài tập 2.

- Hs trả lời.

- Gv hoàn chỉnh vào vở.

Bài tập 2

- Phân tích lí do có thể nói: “Thất bại là mẹ thành công

+ Trải qua thất bại

+ Biết rút ra bài học kinh nghiệm

- Chứng minh tính đúng đắn của câu danh ngôn bằng các dẫn chứng cụ thể trong đời sống hiện thực.

Bác bỏ:

- Sợ thất bại nên không dám làm gì.

- Bi quan chán nản khi gặp thất bại.

- Không biết rút ra bài học khi gặp thất bại.

- Hs đọc bài tập 3.

- Hs chú ý vào đoạn trích.

- Quan niệm bị bác bỏ là gì?

- Tác giả bác bỏ bằng cách nào?

- Việc bác bỏ ở đây có tác dụng gì?

Bài tập 3

Phân tích đoạn văn bác bỏ

- Tác giả bác bỏ hạng người không biết sợ cái gì trên đời này. Đấy là quỷ chứ đâu phải là người. Loại người này rất hiếm, thực ra không có.

- Tác giả bác bỏ loại người thứ hai: “loại người sau đây thì chắc chắn không ít: sợ rất nhiều thứ nhất là quyền thế và đồng tiền. Nhưng đối với cái tài, cái thiên lương thì lại không biết sợ, thậm chí sẵn sàng lăng mạ giày xéo. Đấy là hạng người hèn hạ nhất, thô bỉ nhất, đồi bại nhất”

- Hs tự viết đoạn văn vào vở.

- Gv thu vở chấm.

Viết đoạn văn bác bỏ

- Chọn ý kiến, quan niệm cần bác bỏ về một vấn đề quan thuộc nào đó trong cuộc sống hoặc trong học tập.

- Xác định cách thức bác bỏ (bác bỏ luận điểm, bác bỏ luận cứ hoặc bác bỏ cách lập luận)

- Viết đoạn văn bác bỏ dựa trên kết quả đã xác định.

- Củng cố và hoàn thiện các kiến thức và kĩ năng về các thao tác lập luận: phân tích, so sánh, bác bỏ, bình luận.

- Củng cố và hoàn thiện các kiến thức và kĩ năng về tóm tắt văn bản nghị luận, viết tiểu sử tóm tắt và bản tin.

5. Dặn dò

- Hs hoàn thiện các phần bài tập.

- Chuẩn bị cho bài kiểm tra tổng hợp cuối năm.